SEO sözlüğü

Bir sayfanın kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını tarayıcıya ve arama motorlarına bildiren yönlendirme türüdür. Eski adrese gelen ziyaretçi otomatik olarak yeni adrese gönderilir. Google da eski sayfanın sinyallerini zamanla yeni adrese aktarır. Adresi değişen ya da kalıcı olarak kaldırılıp yerini başka bir sayfaya bırakan sayfalar için kullanılır.

İstenen sayfanın sunucuda bulunamadığını gösteren HTTP durum kodudur. Kaldırılan ve yerini tutan bir sayfası olmayan adresler için doğru cevaptır, sitenize zarar vermez. Sorun, önemli sayfaların yanlışlıkla 404 vermesi ya da sitenin içinden 404 veren sayfalara link verilmesidir.

Google aramada ayrı bir sekmede çalışan, karmaşık ve karşılaştırma gerektiren sorulara sohbet biçiminde uzun cevaplar veren arama modudur. Cevapların içinde ve yanında kaynak sayfalara linkler gösterilir. Kaynaklar Google’ın normal arama dizininden seçilir.

Google arama sonuçlarının üstünde, yapay zekanın birden fazla kaynaktan derlediği özet cevaplardır. Özetin altında kaynak olarak kullanılan sayfalara link verilir. Bu özetlerde kaynak gösterilmek, GEO çalışmalarının hedeflerinden biridir.

Bir görselin ne gösterdiğini anlatan, HTML’de alt özelliğiyle yazılan kısa açıklamadır. Görseli göremeyen kullanıcılar ve ekran okuyucular için gereklidir. Google da görselin içeriğini anlamak için bu metni kullanır. İyi bir alt metin görseli kısaca ve doğru anlatır, anahtar kelime listesi gibi yazılmaz.

Kullanıcıların arama motoruna yazdığı kelime ya da kelime grubudur. SEO çalışmasında hangi sayfanın hangi aramalarda görünmesi gerektiğini belirlemek için kullanılır. Bugün tek bir kelimeden çok, o kelimenin arkasındaki arama niyetini karşılamak önemlidir.

Aynı sitedeki iki ya da daha fazla sayfanın aynı aramayı hedeflemesidir. Google hangi sayfayı göstereceğine karar vermekte zorlanır ve sayfalar birbirinin sıralamasını böler. E-ticarette en sık bir blog yazısıyla bir kategori sayfasının aynı kelimeyi hedeflemesiyle ortaya çıkar.

Bir kullanıcının arama yaparken ulaşmak istediği amaçtır. Bilgi edinmek, belirli bir siteye gitmek, ürünleri karşılaştırmak ya da satın almak gibi farklı niyetler vardır. “Kadın spor ayakkabı” arayan biri seçenekleri görmek ister, bu yüzden Google bu aramada kategori sayfalarını öne çıkarır. Sayfanın içeriği arama niyetiyle uyuşmuyorsa sıralama almakta zorlanır.

Başka bir siteden sizin sitenize verilen bağlantıdır. Arama motorları backlinkleri bir sayfanın güvenilirliğine ve önemine dair sinyallerden biri olarak değerlendirir. Belirleyici olan bağlantının sayısından çok, sektörünüzle ilgili ve güvenilir bir siteden doğal yollarla gelmesidir. Satın alınan ya da toplu üretilen bağlantılar Google’ın spam politikalarına aykırıdır.

Bir bağlantının tıklanabilen görünür metnidir. Google bu metni, bağlantının gittiği sayfanın neyle ilgili olduğunu anlamak için kullanır. “Buraya tıklayın” yerine “kategori sayfası SEO rehberi” gibi açıklayıcı bir metin hem kullanıcıya hem arama motoruna daha fazla bilgi verir.

Sayfanın üstünde, sitedeki konumunu gösteren “Ana Sayfa › Kategori › Ürün” şeklindeki yol menüsüdür. Kullanıcının bir üst kategoriye kolayca dönmesini sağlar. Sayfalar arasında iç link de oluşturur. BreadcrumbList yapısal verisiyle işaretlendiğinde Google bu yolu arama sonuçlarında da gösterebilir.

Birbirine çok benzeyen sayfalardan hangisinin asıl sayfa olduğunu Google’a söyleyen HTML etiketidir. Ziyaretçiyi yönlendirmez, yalnızca dizinde hangi adresin gösterilmesi gerektiğini belirtir. E-ticaret sitelerinde sıralama, filtre ve takip parametreleriyle oluşan kopya adresleri yönetmek için kullanılır. Google canonical etiketini güçlü bir ipucu olarak değerlendirir ama her zaman uymak zorunda değildir.

Sayfa yüklenirken öğelerin ne kadar yer değiştirdiğini ölçen Core Web Vitals değeridir. Boyutu belirtilmemiş görseller ve sonradan eklenen banner’lar bu değeri bozar. 0,1 ve altı iyi kabul edilir.

Google’ın bir sayfanın kullanıcı deneyimini ölçmek için kullandığı üç değerdir: yüklenme hızını ölçen LCP, tıklamalara tepki süresini ölçen INP ve sayfa kaymasını ölçen CLS. Google bu değerleri gerçek kullanıcılardan toplar. Search Console’daki Önemli Web Verileri raporunda görülebilir.

Google’ın arama sonuçlarını sıralama sistemlerinde yaptığı geniş kapsamlı güncellemelerdir. Yılda birkaç kez yayınlanır ve genellikle birkaç hafta boyunca kademeli olarak yayılır. Google bu güncellemeleri Arama Durumu Panosu’nda duyurur. Etkilenen siteler için belirli bir düzeltme yoktur, toparlanma genellikle içeriğin genel olarak iyileştirilmesiyle gelir.

Google’ın taradığı bir sayfayı kendi veritabanına, yani dizinine kaydetmesidir. Dizinde olmayan bir sayfa arama sonuçlarında görünemez. Google taradığı her sayfayı dizine almaz. Kopya, ince ya da düşük değerli bulduğu sayfaları dışarıda bırakabilir.

Ziyaretçinin sitede değerli bir işlemi tamamlamasıdır. E-ticaret sitesi için bu genellikle satın alma, hizmet şirketi için form gönderimi ya da telefon aramasıdır. SEO çalışmasının asıl sonucu, organik aramadan gelen dönüşümlerle ölçülür.

Deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik kelimelerinin İngilizce baş harfleridir. Google’ın arama kalitesi değerlendirme yönergelerinde içeriğin kalitesini anlatmak için kullandığı bir kavramdır. Tek başına ölçülen bir sıralama faktörü değildir. İçeriği kimin yazdığı, konuyu ne kadar bildiği ve sitenin ne kadar güvenilir olduğu gibi sinyallerin genel adıdır.

E-ticaret sitelerinde ürünleri renk, beden, marka ya da fiyata göre süzmeyi sağlayan filtre sistemidir. Her filtre kombinasyonu yeni bir adres üretebildiği için çok sayıda kopya sayfa oluşturabilir. Hangi kombinasyonların dizine girip hangilerinin kapatılacağı arama talebine göre belirlenmelidir.

Markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews gibi yapay zeka sistemlerinin ürettiği cevaplarda geçmesi ve sitenin kaynak olarak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. Sağlam bir SEO temeli üzerine kurulur. Varlık tanımı, alıntılanmaya uygun içerik ve site dışında anılma gibi çalışmaları kapsar.

İşletmenin Google Arama’da ve Haritalar’da görünen ücretsiz kartıdır. Adres, telefon, çalışma saatleri, fotoğraflar ve yorumlar burada yer alır. Yerel aramalarda görünmenin temelidir.

Google’ın site sahiplerine ücretsiz sunduğu, sitenin arama sonuçlarındaki performansını ve teknik durumunu gösteren araçtır. Hangi aramalarda görünüldüğü, hangi sayfaların dizinde olduğu, site haritaları ve Core Web Vitals gibi bilgiler buradan izlenir.

Google’ın web sayfalarını bulmak ve içeriklerini okumak için kullandığı tarayıcı yazılımıdır. Sitelerdeki linkleri ve site haritalarını takip ederek yeni sayfaları keşfeder. Googlebot’un hangi sayfalara ne sıklıkla geldiği sunucu loglarından görülebilir.

Bir sayfanın farklı dil ya da ülke sürümlerini Google’a bildiren etikettir. Örneğin aynı ürün sayfasının Türkçe ve İngilizce sürümleri varsa, Google her kullanıcıya kendi diline uygun sürümü gösterebilir. Tek dilli siteler için gerekli değildir.

Ziyaretçi bir şeye tıkladığında ya da dokunduğunda sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçen Core Web Vitals değeridir. Ağır üçüncü parti scriptler bu değeri bozar. 200 milisaniye ve altı iyi kabul edilir.

Bir sitenin kendi sayfaları arasında verilen bağlantılardır. Menü, breadcrumb ve metin içindeki linkler bu gruba girer. İç linkler hem kullanıcının sitede gezinmesini sağlar hem de Google’a hangi sayfaların önemli olduğunu gösterir. Hiç iç link almayan bir sayfa Google tarafından zor bulunur.

Yapısal veriyi sayfanın kaynak koduna ayrı bir script bloğu olarak eklemeye yarayan formattır. Google’ın önerdiği yapısal veri formatıdır. Sayfanın görünen HTML’ine dokunmadan eklenebildiği için bakımı kolaydır.

Aynı ya da çok benzer içeriğin birden fazla adreste yer almasıdır. Kendi sitenizin içinde (parametreli adresler, varyantlar) ya da farklı siteler arasında (üretici açıklamasını kullanan mağazalar) oluşabilir. Google genellikle bu sayfalardan birini seçip gösterir. Bu bir ceza değildir, ama seçilmeyen sayfaların görünürlüğü düşer.

Site sahibi yerine sitenin kullanıcıları tarafından yazılan içeriktir. Ürün yorumları, soru-cevap bölümleri ve forum mesajları bu gruba girer. Gerçek kullanıcılardan geldiğinde sayfaya özgün ve güncel metin ekler. Sahte ya da karşılığında ödül verilerek yazdırılan yorumlar ise güven kaybına yol açar.

Sayfanın aşağısındaki görsellerin, kullanıcı o bölüme kaydırdığında yüklenmesidir. Sayfanın ilk açılışını hızlandırır. Sayfa açıldığında ekranda ilk görünen görsel ise geç yüklenmemelidir, çünkü bu görsel genellikle sayfanın LCP öğesidir.

Sayfanın ana içeriğinin, genellikle en büyük görselin ya da metin bloğunun, ne kadar sürede göründüğünü ölçen Core Web Vitals değeridir. 2,5 saniye ve altı iyi kabul edilir. Büyük ve optimize edilmemiş görseller bu değeri en çok bozan etkendir.

Markanın ya da sitenin adıyla yapılan aramalardır. Bu aramaları yapan kişiler sizi zaten tanır. SEO çalışmasının etkisini ölçerken marka aramalarını ayırıp marka dışı aramalardan gelen trafiğe bakmak, yeni müşterilere ne kadar ulaşıldığını daha doğru gösterir.

Sayfanın içeriğini birkaç cümleyle özetleyen ve arama sonuçlarında başlığın altında görünebilen HTML etiketidir. Doğrudan bir sıralama faktörü değildir. İyi yazılmış bir meta açıklama tıklama oranını artırabilir. Google bazen bunun yerine sayfadan kendi seçtiği bir metni gösterir.

Google’ın siteleri tararken ve değerlendirirken mobil sürümü esas almasıdır. Google bugün siteleri neredeyse tamamen mobil tarayıcısıyla tarar. Bu yüzden mobil sürümde olmayan içerik, link ve yapısal veri, Google’ın değerlendirmesinde büyük ölçüde görünmez kalır.

İşletme adı, adresi ve telefonunun web’in her yerinde birebir aynı yazılmasıdır: sitede, Google İşletme Profili’nde, sosyal hesaplarda ve rehberlerde. Tutarsız bilgiler, arama motorlarının ve yapay zeka sistemlerinin bu kayıtların aynı işletmeye ait olduğundan emin olmasını zorlaştırır.

Bir linkin sıralama değeri taşımaması gerektiğini arama motorlarına bildiren link özelliğidir. Ücretli tanıtım ve sponsorluk linkleri için rel=“sponsored”, kullanıcıların eklediği linkler (yorumlar, forumlar) için rel=“ugc”, diğer durumlar için rel=“nofollow” kullanılır. Google bu özellikleri bir ipucu olarak değerlendirir.

Bir sayfanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen yönergedir. Sayfanın HTML’ine meta etiketi ya da sunucu yanıtına başlık olarak eklenir. Teşekkür sayfaları, iç arama sonuçları ya da talebi olmayan filtre sayfaları için kullanılabilir. Google’ın noindex’i görebilmesi için sayfanın robots.txt ile engellenmemiş olması gerekir.

Bir sayfa sosyal medyada ya da mesajlaşma uygulamalarında paylaşıldığında görünecek başlığı, açıklamayı ve görseli belirleyen meta etiketleridir. og:title, og:description ve og:image en çok kullanılanlardır. Arama sıralamasına doğrudan etkisi yoktur, ama paylaşılan linkin nasıl göründüğünü belirler.

Arama motorlarının ücretsiz sonuçlarından siteye gelen ziyaretlerdir. Reklam tıklamaları bu gruba girmez. SEO çalışmalarının başarısı organik trafikle birlikte, bu trafiğin getirdiği satış ve taleplerle ölçülür.

Google’ın bazı aramalarda sonuçların en üstünde, bir sayfadan aldığı kısa bir cevabı kutu içinde göstermesidir. Soruya ilk paragrafta net ve kısa bir cevap veren sayfaların bu alanda yer alma şansı daha yüksektir.

Yapay zeka destekli arama sistemlerinin bir soruyu birkaç alt soruya bölüp her biri için ayrı arama yapması ve cevabı bu aramaların sonuçlarından derlemesidir. Google yapay zeka özetlerinde ve AI Mode’da bu yöntemi kullanabildiğini belirtir. Bu yüzden bir konunun alt sorularına net cevap veren sayfalar da kaynak gösterilebilir.

Bir ziyaretçinin sitenize hangi sayfadan geldiğini gösteren ve tarayıcının sunucuya gönderdiği bilgidir. Analiz araçları trafiğin kaynağını büyük ölçüde bu bilgiye göre belirler. Mobil uygulamalardan açılan ya da kopyalanıp yapıştırılan linklerde bu bilgi gönderilmez ve ziyaret doğrudan trafik olarak görünür.

Tarayıcının ya da Googlebot’un bir sayfanın HTML’ini, CSS’ini ve JavaScript’ini işleyerek sayfanın son halini oluşturmasıdır. Google JavaScript ile yüklenen içeriği bu aşamada görür. Bu aşama gecikebilir ya da eksik kalabilir, bu yüzden önemli içeriğin ilk HTML’de bulunması daha güvenlidir.

Sitenin kök dizininde bulunan ve arama motoru tarayıcılarına hangi adresleri taramamaları gerektiğini söyleyen metin dosyasıdır. Taramayı engeller ama bir sayfanın dizine girmesini tek başına engellemez. Yanlış yazılmış tek bir kural sitenin önemli bölümlerini taramaya kapatabilir.

Çok sayıda ürün ya da yazı içeren listelerin birden fazla sayfaya bölünmesidir. E-ticarette kategori sayfalarının 2., 3. ve sonraki sayfaları bu yapıyla oluşur. Her sayfa kendi adresini canonical olarak göstermeli ve sayfalar arasında taranabilir normal linkler bulunmalıdır.

Arama motoru optimizasyonu. Bir sitenin arama motorlarının ücretsiz sonuçlarında daha görünür olması için yapılan teknik, içerik ve otorite çalışmalarının tümüdür. Asıl hedef, doğru aramalarda görünerek satış ve talep getirmektir.

Sitedeki önemli sayfaların listesini arama motorlarına sunan XML dosyasıdır. Google’ın yeni ve güncellenen sayfaları daha hızlı bulmasına yardımcı olur. Site haritasında yalnızca 200 kodu dönen, canonical’ı kendisi olan ve dizine alınması istenen sayfalar yer almalıdır.

Bir sitedeki kategorilerin ve sayfaların birbirine nasıl bağlandığını belirleyen yapıdır. İyi bir mimaride önemli sayfalar ana sayfadan birkaç tıklamada açılır ve her sayfanın hiyerarşideki yeri nettir. Kategori ağacı, menü, breadcrumb ve iç linkler mimarinin parçalarıdır.

Bir sayfanın adresinde, alan adından sonra gelen ve sayfayı tanımlayan kısa bölümdür. Örneğin /erkek-bot/ adresindeki “erkek-bot” kısmı. İyi bir slug kısa, küçük harfli ve tire ile ayrılmış kelimelerden oluşur. Türkçe karakterler yerine sade harfler kullanılır.

Sunucunun 200 kodu döndüğü ama Google’ın içeriğe bakarak “bu sayfa aslında yok” diye değerlendirdiği durumdur. Boş kategori sayfaları ya da kaldırılan ürünlerin ana sayfaya yönlendirilmesi bu duruma yol açabilir. Search Console’daki Sayfalar raporunda ayrı bir başlık olarak görünür.

Google’ın belirli bir sürede bir sitede taramaya ayırdığı kaynaktır. Küçük sitelerde nadiren sorun olur. Binlerce sayfalık e-ticaret sitelerinde ise filtre ve parametre adresleri bu bütçeyi tüketebilir ve önemli sayfaların taranması gecikebilir.

Bir sayfaya ana sayfadan kaç tıklamayla ulaşıldığını gösterir. Ana sayfadan uzaklaştıkça sayfaların hem kullanıcılar hem de Google tarafından bulunması zorlaşır. Önemli sayfaların ana sayfadan birkaç tıklamada açılması iyi bir hedeftir.

Arama sonuçlarında görüntülenen bir sayfanın ne sıklıkla tıklandığını gösteren orandır. Tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle bulunur. Sıralaması iyi ama tıklama oranı düşük bir sayfada çoğu zaman başlığı ve meta açıklamayı iyileştirmek yeterlidir.

Sayfanın başlığını belirleyen ve arama sonuçlarında tıklanabilir başlık olarak görünen HTML etiketidir. Sayfanın neyle ilgili olduğunu anlatmak için en önemli alanlardan biridir. Hedef aramayı başa almak ve 60 karakter civarında tutmak, başlığın arama sonuçlarında kesilmeden görünmesini sağlar.

Adresin sonuna soru işaretinden sonra eklenen ve sayfanın içeriğini ya da sıralamasını değiştiren değerlerdir. Örneğin ?sort=price ya da ?renk=siyah. Sıralama, filtre ve takip parametreleri aynı sayfanın birçok adreste açılmasına yol açabilir. Bu adreslerin canonical etiketi parametresiz asıl sayfayı göstermelidir.

Bir tarayıcının ya da botun kendini sunucuya tanıttığı addır. Googlebot, GPTBot ve OAI-SearchBot birer user-agent adıdır. robots.txt dosyasında kuralların hangi tarayıcı için geçerli olduğu bu adla belirtilir.

Birkaç kelimeden oluşan, daha belirgin ve daha az aranan aramalardır. “Erkek bot” genel bir aramadır, “su geçirmez vegan deri erkek bot” ise uzun kuyruklu bir aramadır. Tek tek hacimleri düşüktür ama arayanın ne istediği daha nettir ve satın alma niyeti genellikle daha yüksektir.

Sayfadaki bilgileri, örneğin ürünün fiyatını, stok durumunu ya da bir yazının yazarını, arama motorlarının kolayca okuyabileceği standart bir biçimde işaretleme yöntemidir. Genellikle JSON-LD formatında yazılır. Doğru kullanıldığında Google arama sonuçlarında yıldız, fiyat ya da breadcrumb gibi zengin sonuçlar gösterebilir.

Sitenin içinden hiçbir sayfadan link almayan sayfadır. Ziyaretçiler bu sayfaya menü ya da linkler üzerinden ulaşamaz, Google da onu yalnızca site haritası gibi kaynaklardan bulabilir. Önemli bir sayfa yetim kalırsa Google onu daha az önemli kabul edebilir.

İnsanların sağlığını, güvenliğini, maddi durumunu ya da hayatını etkileyebilecek konuları kapsayan bir kavramdır. Sağlık, finans, hukuk ve güvenlik bu gruba girer. Google bu konulardaki içeriklerde güvenilirliğe ve uzmanlığa daha da fazla önem verir.

Arama sonuçlarında standart başlık ve açıklamanın ötesinde ek bilgilerin gösterildiği sonuç türüdür. Ürünler için fiyat, stok durumu ve yıldızlı puan bu gruba girer. Zengin sonuçlar yapısal veriyle mümkün olur, ama Google bunları göstermeyi garanti etmez.