Google yapay zeka özetleri ve AI Mode: SEO'ya etkisi ve kaynak gösterilmek

Google yapay zeka özetleri (AI Overviews), bazı aramalarda sonuçların en üstünde yapay zeka tarafından yazılan kısa bir cevap ve bu cevabın kaynağı olan sayfalara linkler gösterir. AI Mode ise daha karmaşık sorular için ayrı bir sekmede, sohbet biçiminde daha uzun cevaplar veren arama modudur. İkisi de kaynak sayfaları Google’ın normal arama dizininden seçer. Bu yüzden bu alanlarda yer almanın ilk şartı, sayfanın Google’da dizine eklenmiş ve normal arama sonuçlarında açıklama metniyle gösterilebilir olmasıdır. Google’a göre bunun dışında özel bir gereklilik yoktur.

Yapay zeka özetleri, SEO çalışan herkesin gündeminde. Bir yanda “SEO bitti” diyenler, diğer yanda hiçbir şeyin değişmediğini söyleyenler var. Gerçek ikisinin arasında bir yerde. Bu yazıda Google’ın kendi dokümanlarında anlattıklarını ve sahada ölçülebilen etkileri ayırarak anlatmaya çalışacağım.

Yapay zeka özetleri ve AI Mode nedir?

Yapay zeka özetleri, normal arama sonuçlarının üstünde çıkan bir kutudur. Kutuda sorunun kısa bir cevabı ve cevabın dayandığı sayfalara linkler bulunur. Google bu özetleri her aramada göstermez. Daha çok birkaç kaynaktan bilgi derlemeyi gerektiren sorularda çıkar.

AI Mode, arama sayfasında ayrı bir sekme olarak çalışır. Kullanıcı burada daha uzun, karşılaştırma ya da açıklama gerektiren sorular sorar ve takip soruları ile sohbeti sürdürür. Cevaplar daha uzundur ve kaynak linkleri cevabın içine ve yanına yerleştirilir.

Google, iki özelliğin farklı modeller ve teknikler kullanabildiğini, bu yüzden gösterdikleri kaynakların da farklı olabileceğini söylüyor.

Kaynak sayfalar nasıl seçiliyor?

Google’ın anlattığına göre iki özellik de “query fan-out” adı verilen bir yöntem kullanabilir. Kullanıcının sorusu birkaç alt soruya bölünür ve her alt soru için ayrı bir arama yapılır. Cevap bu aramaların sonuçlarından derlenir.

Bunun pratik bir sonucu var. “Kışın hangi bot daha sıcak tutar” gibi bir soru için Google yalnızca bu cümleyi aramaz. Astar türleri, su geçirmezlik, taban kalınlığı gibi alt konularda da arama yapar. Sayfanız bu alt konulardan birine net bir cevap veriyorsa, ana soruda ilk sayfada olmasanız bile kaynak olarak gösterilebilirsiniz.

Bu yüzden yapay zeka özetlerinde kaynak gösterilen sayfalar, aynı aramanın normal sonuçlarındaki ilk on sayfayla her zaman aynı değildir.

Yer almak için ne gerekiyor?

Google’ın Search Central dokümanlarında bu konuda net bir ifade var: yapay zeka özetlerinde ve AI Mode’da yer almak için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon gerekmez. Sayfanın şu iki şartı karşılaması yeterlidir:

1. Google tarafından dizine eklenmiş olmak.
2. Arama sonuçlarında açıklama metniyle (snippet) gösterilebilir durumda olmak.

Google, yapay zekaya özel dosyalara, yeni bir işaretlemeye ya da özel bir yapısal veri türüne gerek olmadığını da belirtiyor. Bu, son dönemde sıkça önerilen “yapay zeka için özel dosya” önerilerinin Google tarafında karşılığı olmadığı anlamına geliyor.

Elbette bu şartları karşılamak kaynak gösterilmeyi garanti etmez. Google, normal aramada geçerli olan önerilerin burada da geçerli olduğunu söylüyor: sayfaların taranabilir olması, iç linklerle bulunabilmesi, önemli içeriğin görsel yerine metin olarak sunulması ve yapısal verinin sayfada görünen bilgiyle aynı olması.

Kaynak gösterilme şansını artırmak

Özel bir teknik olmasa da hangi içeriğin kaynak olarak seçildiğine bakıldığında bazı ortak özellikler göze çarpıyor.

Soruya doğrudan cevap

Yapay zeka bir cevabı derlerken, ilgili bilgiyi kısa ve kendi başına anlaşılır bir şekilde veren paragrafları kullanabilir. Bir sorunun cevabını ilk cümlede veren ve uzun bir girizgahla başlamayan içerik, bu işe daha uygundur. Bu, öne çıkan snippet kazanmak için önerilen yazım biçimiyle aynıdır.

Alt konuları kapsamak

Query fan-out yöntemi nedeniyle bir konunun alt sorularına cevap veren içerik daha fazla aramada aday olur. Bir rehberde ana sorunun yanında kullanıcının bir sonraki adımda soracağı soruları da cevaplamak bu yüzden işe yarar. SSS bölümleri bunu yapmanın kolay bir yoludur.

Somut ve doğrulanabilir bilgi

Genel ve her sitede bulunan cümlelerden çok, ölçü, adım, sayı ve örnek içeren bilgiler alıntılanmaya daha uygundur. Kendi deneyiminize ve verinize dayanan içerik, başka sitelerde bulunmayan bir şey sunduğu için bu konuda avantaj sağlar. Bu konuyu E-E-A-T yazısında anlattım.

Metin olarak sunulan içerik

Tablo görseli, bilgi içeren afiş ya da yalnızca videoda anlatılan bilgiler yapay zeka tarafından kaynak olarak kullanılmakta zorlanır. Önemli bilgileri sayfada metin olarak da verin.

Trafiğe etkisi

Yapay zeka özetlerinin trafiğe etkisi aramanın türüne göre değişir.

Kısa bir tanım ya da tek cümlelik bir cevapla karşılanabilen bilgi aramalarında kullanıcı özeti okuyup sayfaya tıklamadan ayrılabilir. Bu aramalarda gösterimler sürerken tıklama oranının düştüğü görülebilir.

Ürün arayan, karşılaştırma yapan ya da satın almaya yakın aramalarda durum farklıdır. Kullanıcı bir siteyi ziyaret etmeden alışveriş yapamaz ve ayrıntılı bilgiye ihtiyaç duyar. Bu aramalarda özetler daha az görünür ve görünse de kullanıcıyı siteye yönlendirir.

Google, yapay zeka özetlerinin olduğu sonuç sayfalarından gelen tıklamaların daha nitelikli olduğunu ve kullanıcıların sitede daha uzun zaman geçirdiğini söylüyor. Bu Google’ın kendi açıklaması ve destekleyici bir veri paylaşılmış değil. Kendi sitenizde bunu dönüşüm oranlarına bakarak kontrol edebilirsiniz.

Search Console’da ölçmek

Search Console, yapay zeka özetlerinden ve AI Mode’dan gelen trafiği ayrı bir raporda göstermez. Bu trafik, performans raporunda Web arama türünün içinde, diğer arama trafiğiyle birlikte yer alır. Google Analytics’te de bu ziyaretler Organik Arama kanalında görünür.

Ayrı bir rapor olmadığı için etkiyi dolaylı yoldan izlemek gerekir. İşe yarayan bir yöntem şudur:

1. Performans raporunda sorgular sekmesine geçin ve son üç ayı önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırın.
2. Gösterimi aynı kalan ya da artan ama tıklama oranı belirgin şekilde düşen sorguları ayırın.
3. Bu sorguları Google’da aratın ve yapay zeka özeti çıkıp çıkmadığına bakın.

Bu liste, yapay zeka özetlerinden etkilenen sayfalarınızı gösterir. Bu sayfalar için yapılacak şey, sayfayı tıklanmaya değer kılacak ayrıntıları eklemektir: kullanıcının özetten öğrenemeyeceği örnekler, karşılaştırmalar ve araçlar.

ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi Google dışındaki yapay zeka asistanlarından gelen trafiği ise Google Analytics’te ayrı bir kanalda görebilirsiniz. Bunu yapay zeka trafiği nasıl ölçülür yazısında anlattım.

Yapay zeka özetlerinden çıkmak

Bazı siteler içeriklerinin yapay zeka özetlerinde kullanılmasını istemeyebilir. Google bunun için yapay zekaya özel bir ayar sunmuyor. Kullanılabilecek araçlar, normal aramada da geçerli olan açıklama metni kontrolleridir:

• nosnippet: Sayfadan hiçbir metnin açıklama olarak gösterilmemesini sağlar.
• data-nosnippet: Sayfanın belirli bir bölümünün açıklamada kullanılmasını engeller.
• max-snippet: Gösterilecek metnin uzunluğunu sınırlar.
• noindex: Sayfayı aramadan tamamen çıkarır.

Bu kontrollerin bedeli var. Açıklama metni olmayan bir sayfa normal arama sonuçlarında da daha az bilgiyle görünür ve tıklama oranı düşebilir. Çoğu site için bu, kazandırdığından fazlasını kaybettirir.

Google-Extended adı verilen robots.txt ayarı ise farklı bir iş yapar. Sitenin içeriğinin Gemini gibi diğer Google ürünlerinde model eğitimi ve cevap üretimi için kullanılmasını kontrol eder. Google aramadaki görünürlüğü ve yapay zeka özetlerini etkilemez. Yapay zeka tarayıcılarının robots.txt ile nasıl yönetileceğini robots.txt rehberinde anlattım.

Bundan sonrası

Yapay zeka özetleri ve AI Mode, Google aramanın nasıl göründüğünü değiştiriyor. Ama kaynak seçiminin temeli hâlâ aynı dizin ve aynı kalite sinyalleri. İyi dizine eklenmiş, soruya net cevap veren ve kendi deneyiminizi yansıtan içerik hem normal sonuçlarda hem de özetlerde öne geçer. Yapay zeka asistanlarında görünürlük konusunun geneli için GEO nedir? yazısına, bu alanda nasıl çalıştığım için yapay zeka SEO sayfasına göz atabilirsiniz.