ChatGPT arama nasıl çalışır? Sitenizin kaynak gösterilmesi için yapılacaklar

ChatGPT arama, kullanıcının sorusu güncel bilgi gerektirdiğinde web’de arama yapar ve cevabını bulduğu sayfalara dayanarak yazar, kaynak sayfaları da linkleriyle gösterir. OpenAI’a göre herkese açık her site ChatGPT aramada görünebilir. Temel şart, OpenAI’ın arama tarayıcısı OAI-SearchBot’un siteye erişebilmesidir. Bu tarayıcıyı robots.txt ile ya da bir güvenlik ayarıyla engelleyen siteler cevaplarda kaynak olarak gösterilmez. Bunun ötesinde kaynak seçimi büyük ölçüde iyi SEO’nun temel kurallarına dayanır.

ChatGPT, birçok kullanıcı için arama motorunun yerini almaya başladı. Bir ürün önerisi, bir hizmet sağlayıcısı ya da bir konunun açıklaması için Google yerine ChatGPT’ye sorulan sorular artıyor. Bu yazıda ChatGPT aramanın siteleri nasıl bulduğunu, hangi ayarların görünürlüğü etkilediğini ve neleri kontrol etmeniz gerektiğini anlatıyorum.

ChatGPT arama nasıl çalışır?

ChatGPT bir soruya iki şekilde cevap verebilir. Birincisi, modelin eğitim sırasında öğrendiği bilgiyle. Bu bilgi belirli bir tarihte donmuştur ve kaynak göstermez. İkincisi, soru sorulduğu anda web’de arama yaparak. ChatGPT güncel bilgi gerektiren sorularda ya da kullanıcı açıkça istediğinde arama yapar, bulduğu sayfaları okur ve cevabın içinde ya da altında bu sayfalara link verir.

Sitenizin etki edebileceği alan ikinci yoldur. Eğitim verisini değiştirmek zordur. Ama ChatGPT arama yaptığında karşısına çıkan sayfalardan biri olmak, SEO’nun temel kurallarıyla büyük ölçüde örtüşür.

ChatGPT aramanın arka planda kendi tarayıcısının yanında Bing gibi üçüncü taraf arama sağlayıcılarından da yararlandığı biliniyor. Bu yüzden sitenizin Bing’de de düzgün dizine eklendiğinden emin olmak mantıklı bir adımdır. Bing Webmaster Tools’a sitenizi ekleyip site haritanızı bildirmek ücretsiz ve birkaç dakikalık bir iştir.

OpenAI’ın tarayıcıları

OpenAI, farklı işler için farklı tarayıcılar kullanır. Hangisinin ne yaptığını bilmek, robots.txt’de doğru kararı vermenizi sağlar.

OAI-SearchBot

ChatGPT’nin arama özellikleri için siteleri tarar. OpenAI’ın dokümanına göre bu tarayıcıyı engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez. Yalnızca bir yer bilgisi olarak link verilebilir. ChatGPT’de kaynak gösterilmek istiyorsanız bu tarayıcıya izin vermeniz gerekir.

GPTBot

OpenAI’ın yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplar. Bu tarayıcıyı engellemek, içeriğinizin model eğitiminde kullanılmamasını istediğiniz anlamına gelir. ChatGPT aramada görünmenizi etkilemez.

ChatGPT-User

Bir kullanıcı ChatGPT’de bir sayfayı açmasını ya da okumasını istediğinde çalışır. Otomatik tarama yapmaz. OpenAI’ın dokümanına göre bu istekler kullanıcı tarafından başlatıldığı için robots.txt kuralları her zaman uygulanmayabilir.

robots.txt ayarı

İçeriğinizin model eğitiminde kullanılmasını istemiyor ama ChatGPT aramada görünmek istiyorsanız, robots.txt’de şöyle bir ayar yapabilirsiniz:

User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

OpenAI’a göre robots.txt güncellemesinin sistemlerine yansıması yaklaşık 24 saat sürebilir. robots.txt’de yapay zeka tarayıcılarının nasıl yönetileceğini robots.txt rehberinde ayrıntılı anlattım.

Görünmez engeller

robots.txt dosyanız OAI-SearchBot’a izin veriyor olsa da tarayıcı siteye ulaşamıyor olabilir. Bunun en yaygın sebepleri şunlardır:

• Cloudflare gibi CDN hizmetlerinin bot koruma ayarları
• Sunucudaki güvenlik duvarı kuralları
• Güvenlik eklentileri

Bu araçlar bazen tanımadıkları ya da “yapay zeka botu” olarak sınıflandırdıkları tarayıcıları siz farkında olmadan engeller. OpenAI tarayıcılarının IP adreslerini yayınlıyor. Güvenlik ayarlarınızda bu adreslerden gelen isteklere izin verildiğini kontrol edin. Sunucu kayıtlarınızda OAI-SearchBot’un isteklerine 403 hatası döndüğünü görüyorsanız sorun buradadır.

noindex ve ChatGPT

robots.txt ile engellenen bir sayfa, ChatGPT’de yine de başlığı ve linkiyle görünebilir. Bir sayfanın ChatGPT’de hiç görünmemesini istiyorsanız noindex etiketi kullanmanız gerekir. noindex’in okunabilmesi için de tarayıcının sayfayı tarayabilmesi gerekir. Bu, Google’daki mantıkla aynıdır.

Kaynak gösterilme şansını artırmak

OpenAI, kaynak seçiminde hangi kriterleri kullandığını açıklamıyor. Erişime izin vermek de kaynak gösterilmeyi garanti etmez. Ama ChatGPT’nin cevaplarında sıkça kaynak gösterilen sayfalarda bazı ortak özellikler görülüyor.

Soruya ilk cümlede doğrudan cevap veriyorlar. ChatGPT bir cevabı derlerken, bilgiyi kısa ve kendi başına anlaşılır bir şekilde veren paragrafları kullanabilir.

Somut bilgi içeriyorlar: ölçü, fiyat aralığı, adım, karşılaştırma. Genel tanıtım cümleleri bir cevaba eklenecek bilgi içermez.

Önemli bilgiler sayfanın HTML’inde metin olarak yer alıyor. JavaScript ile sonradan yüklenen içeriği birçok yapay zeka tarayıcısı göremez. Bunu JavaScript SEO yazısında anlattım.

Markanın adı ve ne yaptığı web’in farklı yerlerinde tutarlı. ChatGPT bir marka önerirken birden fazla kaynağa bakar. Markanızın kendi sitesi dışında da doğru bağlamda anılması önemlidir. Bu konuyu GEO nedir? yazısında ayrıntılı anlattım.

ChatGPT’den gelen trafiği ölçmek

ChatGPT, kaynak linklerine utm_source=chatgpt.com parametresi ekler. Bu sayede ChatGPT’den gelen ziyaretleri Google Analytics’te görebilirsiniz. Bu ziyaretler GA4’te genellikle AI Assistant kanalında görünür. Bir kısmı ise mobil uygulamalardan geldiği ya da kaynak bilgisi kaybolduğu için Doğrudan trafikte kalır. Ölçümün nasıl kurulacağını yapay zeka trafiği nasıl ölçülür yazısında anlattım.

Trafiğin yanında görünürlüğü de takip edin. Müşterilerinizin sorduğu soruları düzenli aralıklarla ChatGPT’ye sorun ve markanızın hangi cevaplarda geçtiğini, hangi sayfalarınızın kaynak gösterildiğini kaydedin.

Kontrol listesi

• robots.txt OAI-SearchBot’a izin veriyor mu?
• CDN, güvenlik duvarı ya da güvenlik eklentisi OpenAI tarayıcılarını engelliyor mu?
• Önemli içerik sayfanın HTML’inde metin olarak var mı?
• Site Bing’de dizine eklenmiş mi ve site haritası Bing Webmaster Tools’a bildirildi mi?
• GA4’te ChatGPT’den gelen trafik görünüyor mu?

Bu kontrolleri yaptıktan sonra işin geri kalanı, Google için yaptığınız işle aynıdır: soruya net cevap veren, somut ve güvenilir içerik. Google’ın kendi yapay zeka özellikleri için Google yapay zeka özetleri yazısına göz atabilirsiniz.