JavaScript SEO: E-ticaret sitelerinde Google'ın göremediği içerik

JavaScript SEO, JavaScript ile oluşturulan ya da yüklenen içeriklerin arama motorları tarafından doğru taranmasını ve anlaşılmasını sağlama çalışmasıdır. Google JavaScript’i işleyebilir, ama bu işlem ek zaman ve kaynak gerektirir ve her zaman eksiksiz gerçekleşmeyebilir. Birçok yapay zeka tarayıcısı ise JavaScript’i hiç çalıştırmaz. Bu yüzden en güvenli kural basittir: ürün listeleri, açıklamalar ve önemli linkler sayfanın ilk HTML’inde bulunmalı.

E-ticaret sitelerinde bu konu genellikle bir sorun çıkana kadar fark edilmez. Kategori sayfası tarayıcıda gayet düzgün görünür, ürünler listelenir, filtreler çalışır. Ama Google’ın gördüğü sayfa, ürünlerin yerinde yalnızca boş bir alan olan bir sayfa olabilir.

Google JavaScript’i nasıl işler?

Google bir sayfayı iki aşamada değerlendirir. İlk aşamada sunucudan gelen HTML’i okur. Bu HTML’de içerik ve linkler varsa Google onları hemen görür.

İkinci aşamada sayfayı güncel bir tarayıcı motoruyla işler (render), JavaScript’i çalıştırır ve sayfanın son halini görür. Bu aşama ek kaynak gerektirdiği için ilk aşamadan sonra, bazen gecikmeyle gerçekleşir. JavaScript’in hata vermesi, çok uzun sürmesi ya da engellenen bir dosyaya ihtiyaç duyması gibi durumlarda bu aşama eksik kalabilir.

Yani içeriğiniz yalnızca JavaScript ile yükleniyorsa, Google’ın onu görmesi ikinci aşamaya bağlıdır. İlk HTML’de bulunan içerik ise her durumda görülür.

E-ticarette sık görülen JavaScript sorunları

Ürün listesinin sonradan yüklenmesi

Bazı kategori sayfalarında sunucudan gelen HTML’de yalnızca sayfanın iskeleti bulunur. Ürünler sayfa açıldıktan sonra JavaScript ile ayrı bir istekle yüklenir. Google’ın ikinci aşaması eksiksiz çalışırsa ürünleri görür. Çalışmazsa kategori sayfası Google’ın gözünde boş bir sayfadır.

“Daha fazla yükle” düğmeleri

Sayfanın altındaki “daha fazla yükle” düğmesi ya da sonsuz kaydırma, yalnızca JavaScript ile çalışıyorsa Google ilk ürün grubundan sonrasını göremez. Google sayfada düğmelere tıklamaz ve aşağı kaydırma yapmaz. Bu yüzden her ürün grubunun normal bir linkle açılabilen ayrı bir sayfa adresi olmalı. Sayfalamanın doğru kurgusunu kategori sayfası SEO rehberinde anlattım.

Link gibi görünen ama link olmayan öğeler

Tıklandığında başka bir sayfaya giden ama HTML’de gerçek bir link (<a href="...">) olmayan öğeler, Google için link değildir. Menülerde, filtrelerde ve ürün kartlarında JavaScript ile çalışan “tıklama olayları” sık kullanılır. Google bu öğeleri takip etmez, dolayısıyla bağlandıkları sayfaları da bu yoldan bulamaz.

Sonradan eklenen uygulamalar

Ürün önerileri, yorum widget’ları ve benzeri uygulamalar genellikle sayfaya JavaScript ile sonradan eklenir. Yorumlar ve “benzer ürünler” listesindeki linkler bu yüzden Google’ın ilk aşamasında görünmez. Bu bölümlerin SEO açısından önemli olduğu durumlarda, örneğin ürün yorumlarının sayfanın içeriğini zenginleştirdiği durumlarda, sunucuda üretilmeleri daha iyidir.

Önemli dosyaların engellenmesi

robots.txt dosyasında JavaScript ya da CSS dosyalarının bulunduğu klasörlerin engellenmesi, Google’ın sayfayı işlerken bu dosyalara ulaşamamasına yol açar. Sonuçta Google sayfayı eksik ya da bozuk görür. robots.txt kurallarını ayrı bir yazıda anlattım.

Yapay zeka tarayıcıları

ChatGPT, Perplexity ve benzeri yapay zeka sistemlerinin tarayıcılarının birçoğunun JavaScript çalıştırmadığı ve yalnızca sayfanın ilk HTML’ini okuduğu biliniyor. İçeriğiniz yalnızca JavaScript ile yükleniyorsa, bu sistemler sayfanızı boş görebilir. Bu da yapay zeka cevaplarında kaynak gösterilme şansınızı azaltır. Bu konuyu GEO nedir? yazısında da anlattım.

Sitenizi nasıl kontrol edersiniz?

URL Denetleme aracı

Search Console’daki URL Denetleme aracında bir kategori sayfasını denetleyin ve “Taranan sayfayı görüntüle” seçeneğiyle Google’ın gördüğü HTML’e bakın. Ürün adları, açıklamalar ve ürün linkleri orada görünüyorsa sorun yoktur. Görünmüyorsa bu sayfa türünde bir JavaScript sorunu var demektir.

Sayfa kaynağı

Tarayıcınızda sayfaya sağ tıklayıp “Sayfa kaynağını görüntüle” seçeneğini kullanın. Bu, sunucudan gelen ilk HTML’dir. Burada bir ürün adını ya da açıklamanın bir cümlesini aratın. Bulamıyorsanız o içerik JavaScript ile sonradan yükleniyordur.

JavaScript’i kapatarak bakmak

Tarayıcının geliştirici araçlarından JavaScript’i geçici olarak kapatıp sayfayı yenileyin. Ürünler, açıklamalar ve menüler hâlâ görünüyorsa sayfa sağlam bir temele sahiptir. Boş bir sayfayla karşılaşıyorsanız, içeriğinizin tamamen JavaScript’e bağlı olduğunu görmüş olursunuz.

Çözüm yolları

Çözüm genellikle önemli içeriğin sunucuda üretilmesidir. Bunun teknik adı sunucu tarafında oluşturma (server-side rendering) ya da sayfaların önceden statik olarak üretilmesidir. Bu, yazılım ekibinizin ya da altyapı sağlayıcınızın yapması gereken bir iştir. Sizin göreviniz, sorunun hangi sayfa türlerinde olduğunu tespit edip net bir talimatla iletmektir.

Hazır altyapı kullanan mağazalarda sorun çoğu zaman sonradan eklenen bir uygulamadan ya da özel bir tema geliştirmesinden çıkar. Altyapının kendisi önemli içeriği genellikle sunucuda üretir. Bu yüzden yeni bir uygulama kurduktan ya da temada değişiklik yaptıktan sonra önemli sayfaları yukarıdaki yöntemlerle kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin. Sorunun kaynağını bulmak zorsa bir teknik SEO denetimi hangi sayfa türünde ne olduğunu ortaya çıkarır.