Yapay zeka görünürlüğü nasıl takip edilir? ChatGPT, Gemini ve AI Overviews'ta markanızı ölçmek

Yapay zeka görünürlüğü, markanızın ve sitenizin ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google’ın yapay zeka özetleri gibi sistemlerin cevaplarında ne sıklıkla geçtiği ve kaynak gösterildiğidir. Bunu tek bir raporla ölçmek bugün mümkün değil. Takip dört kaynağın birleşimiyle yapılır: kendi belirlediğiniz soru setiyle düzenli testler, Search Console ve Bing Webmaster Tools’un verdiği veriler, Google Analytics’teki yapay zeka trafiği ve isteğe bağlı olarak üçüncü taraf takip araçları.

Klasik SEO’da ölçüm görece kolaydır: Search Console hangi sorguda kaçıncı sırada olduğunuzu, kaç gösterim ve tıklama aldığınızı gösterir. Yapay zeka cevaplarında bunun karşılığı yok. Sıralama listesi yok, cevap her kullanıcıya ve her denemeye göre değişebiliyor ve sistemlerin çoğu site sahiplerine veri vermiyor. Bu yazıda bu belirsizlik içinde neyin ölçülebildiğini ve bir takip düzeninin nasıl kurulacağını anlatıyorum.

Neyi ölçüyoruz?

Yapay zeka görünürlüğü tek bir sayı değil. Birbirinden farklı üç şeyi ayırmak gerekiyor.

Birincisi anılma: Markanızın adı cevabın metninde geçiyor mu? “Kışlık bot için hangi markalara bakmalıyım?” sorusuna gelen cevapta mağazanızın adı geçiyorsa anılmışsınız demektir.

İkincisi kaynak gösterilme: Sitenizin bir sayfası cevabın altındaki ya da içindeki kaynak linklerinde yer alıyor mu? Markanız anılmadan da kaynak gösterilebilirsiniz. Örneğin bir blog yazınız “deri bot nasıl temizlenir” cevabının kaynağı olabilir.

Üçüncüsü bağlam: Markanız hangi cümlede, ne şekilde geçiyor? “Fiyatları yüksek ama kalitesi iyi” ile “iade süreçleriyle ilgili şikayetler var” aynı anılma sayısını verir, ama anlamları çok farklıdır.

Bu üçünü ayrı ayrı kaydetmek, hangi alanda çalışmanız gerektiğini gösterir. Anılıyor ama kaynak gösterilmiyorsanız, sitenizin içeriği soruları yeterince net cevaplamıyor olabilir. Kaynak gösteriliyor ama marka olarak anılmıyorsanız, markanız hakkında başka sitelerde yeterince bilgi olmayabilir.

Soru seti kurmak

Takibin temeli, düzenli olarak sorduğunuz sabit bir soru listesidir. Bu listeyi işinize göre seçin.

Soruları üç gruptan toplayın. İlk grup marka soruları: “Mağaza Adı güvenilir mi?”, “Mağaza Adı iade koşulları neler?”. Bu sorularda doğru bilgiyle anılmak istersiniz. İkinci grup kategori soruları: “Kışlık deri bot için hangi markalar iyi?”, “Online deri çanta nereden alınır?”. Bu sorularda rakiplerle birlikte anılmak istersiniz. Üçüncü grup bilgi soruları: “Deri bot nasıl temizlenir?”, “Süet bot yağmurda giyilir mi?”. Bu sorularda kaynak gösterilmek istersiniz.

Soruları nereden bulacağınızı biliyorsunuz: Search Console’daki uzun ve soru biçimindeki sorgular, müşteri hizmetlerine gelen sorular ve ürün sayfalarındaki soru-cevap bölümleri. Yapay zeka sistemlerine yazılan sorular, Google’a yazılanlardan genellikle daha uzundur. Google’a “kışlık bot” yazan biri, asistana “Ankara’da kışın her gün giyebileceğim, su geçirmeyen bir erkek bot arıyorum” diye yazabilir. Sorularınızı bu doğallıkta yazın.

Küçük bir işletme için 20-30 soruluk bir set başlangıç için yeterlidir. Seti sık değiştirmeyin. Ay ay karşılaştırma yapabilmek için aynı sorular sabit kalmalıdır.

Elle test nasıl yapılır?

Soru setini her ay aynı sistemlerde sorun: ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot ve Google’da yapay zeka özeti çıkan aramalar. Bunu yaparken birkaç kurala dikkat edin.

Her testi yeni bir sohbette ve mümkünse oturum açmadan yapın. Önceki sohbetler ve kişisel hafıza ayarları cevabı etkileyebilir. Size özel olarak markanızı hatırlayan bir asistanın cevabı, gerçek kullanıcının göreceği cevap olmayabilir.

Her soruyu birden fazla kez sorun. Yapay zeka cevapları aynı soruya her seferinde farklı olabilir. Tek denemede markanızın geçmemesi bir şey ifade etmez. Bir soruyu üç ile beş kez sorup kaç denemede geçtiğinizi kaydetmek çok daha anlamlı sonuç verir.

Sonuçları bir tabloya yazın: soru, sistem, tarih, deneme sayısı, kaç denemede anıldığınız, kaç denemede kaynak gösterildiğiniz, kaynak gösterilen sayfa ve hangi rakiplerin geçtiği. Birkaç ay sonra bu tablo, hangi konularda güçlenip hangi konularda geri düştüğünüzü gösterir.

Search Console ne gösterir?

Google’ın yapay zeka özellikleri belgesine göre yapay zeka özetlerinde ve AI Mode’da görünen siteler, Search Console’da genel arama trafiğinin içinde ve Web arama türünde sayılır. Ayrı bir rapor ya da filtre yok.

Google’ın Search Console sayım kurallarına göre bir yapay zeka özeti arama sonuçlarında tek bir pozisyon kaplar ve özetteki bütün linkler aynı pozisyona sahip sayılır. Özetteki bir dış linke tıklamak tıklama olarak sayılır. Yani sitenizin bir sayfası yapay zeka özetinde kaynak olarak gösterilirse, bu Search Console’da gösterim olarak, tıklanırsa tıklama olarak görünür. Ama hangi gösterimin yapay zeka özetinden, hangisinin normal sonuçtan geldiğini ayıramazsınız.

Yine de dolaylı bir işaret alabilirsiniz. Bir sorguda sıralamanız değişmediği halde gösterimler artıp tıklama oranı düşüyorsa, o sorguda yapay zeka özeti çıkmaya başlamış olabilir. Bunu Google’da o sorguyu arayarak kontrol edin. Yapay zeka özetlerinin trafiğe etkisini Google yapay zeka özetleri yazısında anlattım.

Bing Webmaster Tools: Şu an elinizdeki en somut veri

Yapay zeka görünürlüğü için bugün site sahiplerine doğrudan veri veren tek büyük araç Bing Webmaster Tools’taki AI Performance raporu. Rapor, içeriğinizin Microsoft Copilot’ta ve Bing’in yapay zeka özetlerinde kaç kez kaynak gösterildiğini, hangi sayfalarınızın kaynak olduğunu ve hangi ifadelerle bulunduğunu gösteriyor.

Türkiye’de Bing’in payı küçük olduğu için bu raporu Google’daki durumun bire bir karşılığı gibi okumayın. Ama hangi sayfalarınızın yapay zeka sistemlerince kaynak olarak seçilmeye uygun olduğunu gösteren iyi bir göstergedir. Raporun nasıl okunacağını Bing Webmaster Tools yazısında anlattım.

Google Analytics: Ziyaretler

Görünürlüğün sonucu olan ziyaretleri Google Analytics 4’te görebilirsiniz. ChatGPT, Gemini, Copilot gibi asistanlardan gelen ziyaretler varsayılan kanal grubundaki AI Assistant kanalında görünür. Google’ın yapay zeka özetlerinden ve AI Mode’dan gelen ziyaretler ise Organik Arama kanalında kalır.

Bu veri görünürlüğün yalnızca küçük bir kısmını gösterir. Kullanıcıların çoğu cevabı okur ve hiçbir linke tıklamaz. Markanız yüzlerce cevapta anılıp çok az ziyaret alabilir. Bu yüzden ziyaret sayısını tek başına başarı ölçüsü yapmayın. Kurulumunu yapay zeka trafiği nasıl ölçülür? yazısında anlattım.

Dolaylı bir etki daha var: Yapay zeka cevabında markanızı gören bir kullanıcı linke tıklamayıp daha sonra Google’da markanızı arayabilir. Search Console’da marka aramalarınızdaki artışı da takip listenize ekleyin.

Takip araçları

Son iki yılda yapay zeka görünürlüğünü takip eden çok sayıda araç çıktı. Çoğu aynı şekilde çalışıyor: Sizin girdiğiniz soruları belirli aralıklarla yapay zeka sistemlerine soruyor, cevapları kaydediyor ve markanızın ve rakiplerinizin ne sıklıkla geçtiğini raporluyor.

Bu araçlar elle yaptığınız testi otomatikleştirir ve daha çok soruyu daha sık test etmenizi sağlar. Ama sınırlarını bilin. Araçlar yalnızca sizin seçtiğiniz soruları test eder, gerçek kullanıcıların ne sorduğunu bilmez. Testler çoğu zaman oturum açılmamış ve kişiselleştirilmemiş ortamda yapılır. Bazı araçlar sistemlere kullanıcı arayüzünden değil, programlama arayüzlerinden (API) bağlanır ve bu cevaplar kullanıcının gördüğünden farklı olabilir. Araçların verdiği “görünürlük puanı” gibi tek sayılar da her aracın kendi hesaplamasıdır, araçlar arasında karşılaştırılamaz.

Bir araç almadan önce birkaç ay elle test yapın. Hangi soruların sizin için önemli olduğunu ve sonuçların nasıl değiştiğini görmeden alınan bir aracın raporu, neye bakacağınızı bilmediğiniz bir veri yığınına dönüşebilir.

Sonuçlarla ne yapmalı?

Takibin amacı neyi düzelteceğinizi bulmaktır. Kaynak gösterildiğiniz sorular ile gösterilmediğiniz soruları karşılaştırın. Gösterilmediğiniz sorularda, kaynak gösterilen sayfaların sizinkinden ne farkı var? Çoğu zaman cevabı ilk paragrafta vermeleri, daha somut bilgi içermeleri ya da sizin hiç cevaplamadığınız bir alt soruyu cevaplamaları gibi basit bir fark çıkar. Bu farkları kapatmanın yollarını GEO nedir? yazısında anlattım.

Marka sorularında yanlış ya da eski bilgi görüyorsanız, kaynağını bulun. Cevaptaki bilgi çoğu zaman sitenizdeki eski bir sayfadan, güncellenmemiş bir dizin kaydından ya da bir şikayet sitesinden gelir. Kendi sayfalarınızdaki bilgileri güncel ve tutarlı tutmak, bu cevapları düzeltmenin elinizdeki tek doğrudan yoludur.

Yapay zeka aramalarındaki görünürlüğünüzü birlikte ölçmek ve geliştirmek isterseniz yapay zeka SEO ve GEO sayfasına göz atabilirsiniz.