PageSpeed Insights nasıl okunur? Puan, gerçek kullanıcı verisi ve öncelikler

PageSpeed Insights, bir sayfanın hızını iki ayrı kaynaktan ölçen ücretsiz bir Google aracıdır. Sayfanın üst kısmındaki bölüm, son 28 günde sayfayı ziyaret eden gerçek Chrome kullanıcılarının deneyimini gösterir ve Core Web Vitals değerlendirmesini burada yapar. Alt kısımdaki performans puanı ise Lighthouse adlı aracın yaptığı bir laboratuvar testidir. Sayfayı okurken önce gerçek kullanıcı verisine bakmak gerekir. Puan, sorunların kaynağını bulmak için kullanılır, hedefin kendisi değildir.

PageSpeed Insights’ta en sık yapılan hata, yalnızca renkli puana bakmaktır. 100 puan için günlerce uğraşan site sahipleri olduğu gibi, 45 puanı görüp panikleyenler de var. Oysa puan, sayfanın gerçek ziyaretçiler için ne kadar hızlı olduğunu tek başına anlatmaz. Bu yazıda raporu yukarıdan aşağıya nasıl okuyacağınızı anlatıyorum.

Testi çalıştırmak

pagespeed.web.dev adresine gidin, sayfanın adresini yazın ve analiz düğmesine basın. Rapor mobil ve masaüstü olarak iki sekmede gelir. Google mobil sürümü esas aldığı için önce mobil sekmesine bakın.

Ana sayfayla yetinmeyin. Bir e-ticaret sitesinde en çok trafik alan kategori sayfasını ve en çok satan ürün sayfasını da test edin. Bu sayfalar genellikle ana sayfadan farklı ve daha ağır şablonlar kullanır.

Üst bölüm: Gerçek kullanıcı verisi

Raporun en üstündeki bölüm, Chrome kullanıcılarından toplanan gerçek veridir. Google’a göre bu veri son 28 günü kapsar ve her gün güncellenir.

Core Web Vitals değerlendirmesi

Bu bölümün başında “Core Web Vitals değerlendirmesi: Başarılı” ya da “Başarısız” yazar. Değerlendirme üç ölçüme dayanır:

Ölçüm	Ne ölçer?	İyi	Kötü
LCP	Sayfanın ana içeriğinin görünme süresi	2,5 saniye ve altı	4 saniyenin üstü
INP	Tıklama ve dokunmalara tepki süresi	200 ms ve altı	500 ms’nin üstü
CLS	Sayfa yüklenirken içeriğin kayması	0,1 ve altı	0,25’in üstü

Google’a göre bir sayfanın değerlendirmeden geçmesi için üç ölçümün de iyi aralıkta olması gerekir. Raporda bunların yanında FCP (ilk içeriğin görünmesi) ve deneysel olarak TTFB (sunucunun ilk yanıt süresi) de gösterilir. Bunlar değerlendirmeye dahil değildir ama sorunun kaynağını bulmaya yardım eder.

75. yüzdelik dilim

Her ölçümün yanında gösterilen değer, ziyaretlerin yüzde 75’inin bu değerden daha iyi olduğu noktadır. Google bu değeri, kullanıcıların yaşadığı en kötü deneyimleri de hesaba katmak için seçtiğini belirtiyor. Yani LCP değeri 2,8 saniye görünüyorsa, ziyaretlerin dörtte birinde ana içerik 2,8 saniyeden daha geç görünüyor demektir.

Bu URL ve kaynak

Bölümün üstünde iki seçenek bulunur: bu adres ve sitenin geneli (kaynak). Google’a göre sayfa için yeterli veri yoksa rapor sitenin geneline ait veriyi gösterir. Sitenin geneli için de yeterli veri yoksa bu bölüm hiç görünmez. Az trafik alan sitelerde bu yaygındır. Bu durumda yalnızca laboratuvar testine güvenmek zorunda kalırsınız.

Gerçek kullanıcı verisini sitenin bütün sayfaları için toplu görmek isterseniz Search Console’daki Önemli Web Verileri (Core Web Vitals) raporuna bakın. Bu rapor, benzer sayfaları gruplayarak hangi şablonda sorun olduğunu gösterir.

Alt bölüm: Laboratuvar testi ve puan

Alt bölüm, Lighthouse aracının o anda yaptığı bir testtir. Google’a göre test, mobilde orta seviye bir telefonu ve mobil ağı, masaüstünde ise kablolu bağlantıya sahip bir bilgisayarı taklit eder.

Performans puanı

Puan 0 ile 100 arasındadır. Google’a göre 90 ve üzeri iyi, 50 ile 89 arası geliştirilmesi gereken, 50’nin altı kötü olarak değerlendirilir.

Puan hakkında bilinmesi gereken üç şey var:

• Aynı sayfayı arka arkaya test ettiğinizde puan değişebilir. Birkaç puanlık farklar ölçüm dalgalanmasıdır.
• Puan, gerçek kullanıcı verisiyle uyuşmayabilir. Gerçek ziyaretçilerin cihazları ve bağlantıları testtekinden daha iyi ya da daha kötü olabilir.
• Google’ın sayfa deneyimi değerlendirmesinde kullandığı Core Web Vitals, gerçek kullanıcı verisine dayanır. Laboratuvar puanının kendisi bir hedef olarak görülmemelidir.

Öneriler ve teşhis

Puanın altında sayfanın performansını etkileyen konular listelenir: kullanılmayan JavaScript, boyutu küçültülmemiş görseller, oluşturmayı engelleyen kaynaklar, geç yüklenen ana görsel gibi. Her önerinin yanında hangi ölçümü etkilediği ve tahmini kazancı gösterilir.

Bu listeyi okurken her öneriyi uygulamaya çalışmayın. Önce gerçek kullanıcı verisinde hangi ölçümün kötü olduğuna bakın, sonra o ölçümü etkileyen önerileri seçin.

Sorun hangi ölçümdeyse, ona bakın

LCP yüksekse

Ana içerik geç görünüyor. E-ticaret sitelerinde LCP öğesi genellikle ana ürün görseli ya da kategori sayfasının üstündeki banner’dır. En sık sebepler: büyük ve sıkıştırılmamış görseller, ana görsele geç yükleme (lazy loading) uygulanması, yavaş sunucu yanıtı ve sayfanın görünmesini geciktiren CSS ve JavaScript dosyaları.

INP yüksekse

Sayfa tıklamalara geç tepki veriyor. Genellikle ağır JavaScript’ten kaynaklanır: çok sayıda takip kodu, sohbet eklentileri, pop-up’lar ve karmaşık varyant seçiciler. Sayfaya eklenmiş her üçüncü taraf kodunu gerçekten kullanıp kullanmadığınızı kontrol edin.

CLS yüksekse

Sayfa yüklenirken içerik kayıyor. Boyutu belirtilmemiş görseller, sonradan yüklenen banner’lar ve çerez bildirimleri en yaygın sebeplerdir. Görsellere genişlik ve yükseklik değeri vermek ve sonradan yüklenen öğeler için alan ayırmak çoğu zaman sorunu çözer.

Bu ölçümlerin ayrıntılarını ve e-ticaret sitelerinde nasıl iyileştirileceğini e-ticaret sitelerinde hız ve Core Web Vitals yazısında anlattım.

Raporu düzenli takip etmek

Hız bir kez düzeltilip bırakılan bir konu değildir. Siteye eklenen yeni bir eklenti, büyük bir kampanya banner’ı ya da yeni bir takip kodu, birkaç gün içinde ölçümleri bozabilir. Önemli şablonları (ana sayfa, kategori, ürün) ayda bir test edin ve sonuçları not alın. Gerçek kullanıcı verisi 28 günlük bir ortalama olduğu için yapılan bir düzeltmenin etkisi bu bölümde birkaç hafta içinde görünür hale gelir.

Ürün sayfalarının hızla birlikte kontrol edilmesi gereken diğer konularını ürün sayfası SEO yazısında, mobil deneyimin genelini mobil SEO yazısında bulabilirsiniz.